GÜNEŞ IŞINLARI VE MEYVELERDE GÜNEŞ YANIKLIĞI

Güneş ışınları uzun ( infrared ) ve kısa ( ultraviole ) dalgalardan oluşur. Ultraviole-A ışınlarının dalga boyları 320-380 nm’dir. Deri veya kabuğun derin tabakalarına ulaşır ve yayılır. Ultraviole-A ışını yıl boyunca ve gün içinde değişik saatlerde, mevsimlerde ve hava koşullarında değişmeksizin etkili olmaktadır. Ultraviole-B ışınlarının dalga boyu 290-320 nm’dir. Derinin veya kabuğun üst tabakasını etkiler. Ultraviole-B ışını yaz aylarında ve yüksek rakımlı yerlerde daha yoğundur.

Güneş ışınlarının meyve kabuğu ve yapraklar üzerindeki olumsuz etkileri ;

  • Meyve kabuğunda incelme,
  • Meyve kabuğu ve yapraklarda kuruluk, elastikiyetin bozulması ve buruşukluk,
  • Meyve renginde değişiklik ; beyazlaşma, sararma, kızarma ve kahverengileşme
  • Foto-yaşlanma hızlanması, hücre ölümü ve kırışıklık,
  • Kabuk altında keçeleşme,
  • Kısa raf ömrü ve depolamada erken çürüme,

Güneş ışınlarından bitkileri koruma yöntemleri ;

Gölgeleme :

Değişik türlerde örgülü filelerle yapılır. Kısmen koruma sağlayabilir. Güneş yanıklığını önlemede % 15-20 oranlarında olumlu etki gösterir.

Giysileme :

İnce örtü kaplama teknolojisi uygulaması ile yapılır. Ağacın gövde, yapraklar ve meyveleri üzeri beyaz ince bir film tabakası ile kaplanır. Güneş ışınlarını yansıtır. Bitkiyi serin tutar. Güneş yanıklığını önlemede % 50-75 oranında koruma sağlayabilir. Ultraviole ışını kabuk yanıklığına, İnfrared ışını ise kabuk altında kızışma ve keçeleşmeye neden olur.

Yaz aylarında şiddetli hava sıcaklığı ve güneşin zararlı morötesi ( Ultraviole) ve kızılötesi (infrared) ışınlarından dolayı sıcaklık ve güneş yanıklığı bitkilerde stres yapabilir. Örneğin ceviz’de 30°C üzerindeki hava sıcaklıklarında fotosentez faaliyeti engellenir. Zararlı UV ışınları güneş yanıklığına yol açabilir. Şiddetli güneş yanıklığı hasarı dış kabukta belirgin koyu doku bozulmaları gösterir. İç kısımda ise çekirdek içinde kararma ve büzüşme oluşturduğundan pazar kalitesini düşürür. Kaliteli bir ceviz meyvesinde iç, dolgun ve beyaz renkte olmalıdır. Dr. Larry Schrader (Washington State University) bodur elmalarda Güneş Yanıklığının üç değişik tipini tanımlar ve ısıya karşı uygun korumanın önemini vurgular.

1.Tip güneş yanıklığı : Meyve kabuğunun yüzeyinde oluşan sıcaklığın 10 dakika süre içerisinde 52 °C ulaşması durumunda oluşur. En ciddi tip olup hücre ölümüne neden olur.

2.Tip güneş yanıklığı : Meyve kabuğu yüzey sıcaklığının 1 saat süre ile 42°C-48°C düzeyine ulaşması durumunda oluşur. Meyve türlerine kabuk üzerinde kızarma veya kahverengileşme görülür.

3.Tip güneş yanıklığı : Meyve kabuğu üzerinde ağarma (beyazlaşma) şeklinde görülür. Ağaçlarda seyreltme yapıldığında ve ağaç dalları eğildiğinde meyvelerin doğrudan güneş ışınlarına maruz kalması sonucu oluşur.

15 Haziran – 28 Eylül döneminde günlerin %37 sinde Güneş Yanıklığına neden olan sıcaklıklar oluşmaktadır.

SUNGUARD – WP ; Narenciye, bodur elma, armut, üzüm, kiraz, zeytin, nar, ceviz, badem ve antepfıstığı gibi bitkilerde sıcaklık stresi ve güneş yanıklığının neden olduğu bozuklukları önlemede etkili olduğu görülmüştür. Uygulama; önerilen dozda hazırlanan bir süspansiyon sıvının sprey aletleriyle (Atomizer vb.) bitkinin gövde, dallar, yapraklar ve meyveler üzerine yekpare püskürtülmesi işleminden ibarettir. Giysileme metodu, bitkiyi yaz mevsiminde serin tutan beyaz bir elbise giydirilmesi olarak düşünülmüş ve ince örtü kaplama teknolojisi olarak özellikle meyvecilikte yeni bir çığır açmıştır.

Bitkinin dallar, yapraklar ve meyveleri üzerini yekpare kaplayan beyaz-ince koruyucu örtü tabakası sıcak yaz günlerinde bütün gün güneş altındaki bitkileri serin tutarak sıcaklık stresini önler, zararlı güneş ışınlarını ise kırıp yansıtarak güneş yanıklığı tahribatını önler.

Güneş yanıklığı, bazı meyvelerde - özellikle bodur elma ve nar - üretim miktarında %20-30 oranında etki göstererek büyük tahribatlara ve ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Amerika, Arjantin, Şili, Avustralya, Yeni Zelanda, İspanya, İtalya başta olmak üzere Granny Smith ve Fuji gibi bodur elmalarda ve narda bir faciaya dönüşen güneş yanıklığı hasarlarını %50–75 oranlarında düşürmüştür. İspanya’da zeytin bahçelerinde yapılan denemelerde; 2003 yılında %24 daha fazla yağ, 2004 yılında %50 daha fazla yağ üretildiği rapor edilmiştir. (Effects of kaolin particle film on olive fruit yield, oil content and quality, Sour G., Makee H /Advances in Horticultural Science, July, 2004, Vol.114, SPAIN)

SUNGUARD – WP uygulamasıyla bitkilerde sıcaklık stresi ve güneş yanıklığı tahribatlarının önlenmesinin yanı sıra trips, armut pisellası, güve, bit, böcü, afid, elma iç kurdu, yaprak delen, yaprak büken, Akdeniz meyve sineği ve zeytin sineği gibi birçok zararlı haşereyi kovucu etki göstermektedir. Hidrofobik ( su itici ) özelliği sayesinde yaprak ve meyve yüzeyindeki su zerreciklerini itmesi sonucu geç ilkbahar ve erken sonbahar donlarına karşı koruyucu etki gösterir. Bitkiye -2°C ile -6°C arasında dayanıklılık kazandırır.

Son yıllarda ABD de kirazlarda sıcaklık stersinden dolayı oluşan meyve bozuklukları ve ikizlenme sorununu gidermeye yönelik uygulamalarda da olumlu sonuçlar alındığı belirtilmektedir. Hasattan iki hafta sonra yapılan yaz budamasını takiben yapılan yarım doz uygulama ve 15-20 gün ara ile yapılan ikinci uygulama sonunda ağaçların gelecek yılda daha yüksek verim ve daha kaliteli ürün verdikleri gözlenmiştir. Kirazda derin sutre, mahmuz ve ikizlenme bozuklukları önemli oranda düşürülmüştür.

Ülkemizde bodur elma, şaraplık üzüm, nar, muz , narenciye, armut, kiraz, zeytin, ceviz, badem, antepfıstığı tarımında yüksek verim ve kalite için ince örtü kaplama teknolojisi uygulaması her geçen gün daha da geniş bir potansiyele hitap etmektedir.

Sert çekirdekli meyvelerde kiraz, kayısı, erik, nektarin ve şeftali de hasat döneminden sonra 2 nci haftadan sonra yapılan yaz budamasını takiben SUNGUARD-WP ile ince örtü kaplama teknolojisi uygulamasıyla ( uygulama; yarımşar doz 15-20 gün ara ile 2 defa yapılmalıdır.)

Gelecek yılda bitkinin daha yüksek verim ve daha kaliteli ürün vermesini sağlayacaktır.

 

 

| Anasayfa | Ürünler | Argohum | Leonardit |
| Uygulamalar | Ambalaj | Kütüphane | İletişim |

 
 
 

Grany Smith
Bodur Elma
NİĞDE

 
 
Nar
ANTALYA
   
 
 
Nar
ANTALYA
 
 
Sırık Domates
ANKARA
 
 
Sanayi Domatesinde Güneş Yanıklığı
 
 
Kavunda Güneş Yanıklığı Kırkağaç/MANİSA
 
 

Cevizde Güneş Yanıklığı Osmaneli/BİLECİK

 
 
Cevizde Güneş Yanıklığı
Ezine/ÇANAKKALE
 
 
Cevizde Güneş Yanıklığı
Dezkırı/AFYON
 
 
Ayvada Güneş Yanıklığı
Salihli/MANİSA
Osmaneli/BİLECİK
Geyve/ADAPAZARI
 
 
Elmada Güneş Yanıklığı
KARAMAN
 
 
Üzümde Güneş Yanıklığı
Salihli/MANİSA
 
 
Karpuzda Güneş Yanıklığı